• 25 Σεπ 17

    Κακώσεις και βλάβες της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού

    ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΒΛΑΒΕΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

    Με τον όρο κατάγματα σπονδυλικής στήλης περιγράφονται τα κατάγματα (σπασίματα) των οστών (σπονδύλων) της σπονδυλικής  στήλης. Τα κατάγματα μπορεί να είναι συμπιεστικά , εκρηκτικά ή διαχωριστικού τύπου.

    Τα κατάγματα σπονδυλικής στήλης οφείλονται σε κακώσεις της περιοχής οι οποίες προκαλούνται από πτώσεις από ύψος ή τροχαία ατυχήματα, σε όγκους ή οστεοπόρωση. Αφορούν όλες τις μοίρες της σπονδυλικής στήλης, την αυχενική, θωρακική και οσφυϊκή.

    Είναι μία από τις συχνότερες καταστάσεις όταν έχουμε τραυματισμούς στη  περιοχή  της σπονδυλικής στήλης. Τα κατάγματα σπονδύλων λόγω οστεοπορώσεως είναι περισσότερο συχνά στις ηλικίες από 60 έως 80 ετών.

    Η κατάσταση εκδηλώνεται  με πόνο στη περιοχή τραυματισμού της σπονδυλικής στήλης. Εάν έχουν επηρεαστεί νευρολογικά στοιχεία, όπως διατομή ή μερικώς τραυματισμός του νωτιαίου μυελού έχουμε ανάλογα με το ύψος της βλάβης τετραπληγία ή παραπληγία. Εάν έχουν επηρεαστεί νευρολογικά στοιχεία, όπως νευρικές ρίζες έχουμε βλάβη στη κινητικότητα ή την αισθητικότητα της αντίστοιχης ρίζας.

    Πως εκδηλώνεται η νόσος – Συμπτώματα

    Η κατάσταση εκδηλώνεται  με πόνο στη περιοχή τραυματισμού της σπονδυλικής στήλης. Εάν έχουν επηρεαστεί νευρολογικά στοιχεία, όπως διατομή ή μερικώς τραυματισμός του νωτιαίου μυελού έχουμε ανάλογα με το ύψος της βλάβης τετραπληγία ή παραπληγία. Εάν έχουν επηρεαστεί νευρολογικά στοιχεία, όπως νευρικές ρίζες έχουμε βλάβη στη κινητικότητα ή την αισθητικότητα της αντίστοιχης ρίζας.

    Υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα μετά από μια κάκωση σπονδυλικής στήλης όπως μουδιάσματα στα άκρα, δυσκολία ή αδυναμία κίνησης αυτών, τα οποία πρέπει να τα λάβουμε σοβαρά υπόψη κυρίως στην φάση της μεταφοράς του τραυματία. Απώλεια ούρων και κοπράνων είναι επίσης σοβαρά συμπτώματα.

    Διάγνωση της νόσου – Εξετάσεις

    Η άμεση κλινική και νευρολογική  εξέταση από ειδικό ιατρό αποτελεί τη βάση για τη διάγνωση της κατάστασης. Σημαντικής αξίας για τη διάγνωση επίσης είναι οι εξετάσεις όπως ακτινογραφίες, αξονική και μαγνητική τομογραφία, καθώς και το ηλεκτρομυογράφημα. Επίσης μικροβιολογικές εξετάσεις και μέτρηση οστικής πυκνότητας για τη διάγνωση της οστεοπόρωσης είναι απαραίτητες όταν υπάρχουν οστεοπορωτικά κατάγματα.

    Ποιες είναι οι επιπλοκές

    Λόγω της πίεσης ή διατομής των νευρικών στοιχείων (νωτιαίος μυελός –  νευρικές ρίζες) είναι δυνατό να υπάρξουν προβλήματα όπως τετραπληγία , παραπληγία ή  νευροαπραξία (παροδική διακοπή της λειτουργίας του νεύρου).

    Θεραπεία – Μέθοδοι αντιμετώπισης

    Εφόσον δεν υφίσταται σοβαρή νευρολογική βλάβη η θεραπεία πρέπει να είναι συντηρητική. Η χρήση κηδεμόνων, αναλγητικών και φυσικοθεραπείας εντάσσονται στα πλαίσια της συντηρητικής αγωγής. Σε περίπτωση αστάθειας της περιοχής του κατάγματος είναι δυνατόν να γίνουν εγχειρήσεις όπως οπίσθια ή πρόσθια σπονδυλοδεσία, κυφοπλαστική ή σπονδυλοπλαστική.

    Υπάρχουν περιπτώσεις με επαπειλούμενη νευρολογική βλάβη που η χειρουργική θεραπεία πρέπει να είναι άμεση. Σημαντική αξία έχει η αποκατάσταση φυσική και κοινωνική μετά από τις καταστάσεις αυτές.

    Πώς να προφυλαχτείτε από τη νόσο – Πρόγνωση

    Η λήψη κατάλληλων μέτρων ασφαλείας σε δραστηριότητες υψηλού κινδύνου είναι απαραίτητη για την αποφυγή καταγμάτων σπονδυλικής στήλης. Έχει παρατηρηθεί ότι όταν ένας ταξιδιώτης κοιμάται μέσα στο αυτοκίνητο έχει περισσότερες πιθανότητες να πάθει κάταγμα σπονδυλικής στήλης από τον ταξιδιώτη που είναι σε εγρήγορση (δεν κοιμάται). Για τα οστεοπορωτικά κατάγματα η πρόληψη και θεραπεία της οστεοπόρωσης μειώνουν την πιθανότητα αυτών.

    ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ

    Η ΟΜΑΔΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΚΩΣΗ Ή ΒΛΑΒΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ;

    Η ομάδα μας, σε όλους τους ασθενείς εφαρμόζει εξατομικευμένα προγράμματα. Ελέγχει από την πρώτη επίσκεψη στον ασθενή το επίπεδο βλάβης, την κινητικότητα και αισθητικότητά του, καθώς την ικανότητα αυτοεξυπηρέτησής του, ώστε να δώσει οδηγίες για τη θέση του σώματος στο κρεβάτι και τον τρόπο μεταφοράς του. Όλη μαζί η ομάδα αποκατάστασης στη συνέχεια θα καταστρώσει το θεραπευτικό πρόγραμμα για τον κάθε έναν ασθενή ξεχωριστά, θα θέσει τους στόχους αποκατάστασης και θα ενημερώσει τους συγγενείς και τον ίδιο τον ασθενή για το τι είδους πρόγραμμα αποκατάστασης πρόκειται να ξεκινήσει.

    Τα προγράμματα αυτά αποκατάστασης είναι εξατομικευμένα και στοχεύουν στη διατήρηση και βελτίωση εύρους κίνησης αρθρώσεων, στη παθητική ή υποβοηθούμενη κινητοποίηση των παρετικών μελών, σε ασκήσεις βελτίωσης στάσης σώματος, εκπαίδευσης στατικής και δυναμικής ισορροπίας σε καθιστή και όρθια θέση, αύξησης μυϊκής ισχύος με ενεργητικές ασκήσεις ενδυνάμωσης κορμού και άκρων. Η ορθοστάτηση πραγματοποιείται με τη βοήθεια ανακλινόμενης κλίνης (tilttable), μηχανικού ορθοστάτη ή Arjo, ενώ σε παρετικούς μύες υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής νευρομυικού ηλεκτρικού ερεθισμού. Συνδυάζονται δε με λειτουργική επανεκπαίδευση στην εκτέλεση δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής (πχ προσωπική υγιεινή, πλύσιμο, ντύσιμο, χτένισμα, κλπ) με ή χωρίς τη χρήση βοηθητικών συσκευών ή μηχανημάτων.

    Ιδιαίτερα, σε ασθενείς με τετραπληγίες και αναπνευστικά προβλήματα εφαρμόζεται αναπνευστική φυσιοθεραπεία για τη βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας, την ενδυνάμωση αναπνευστικών μυών, την ενίσχυση του βήχα και της παροχέτευσης των εκκρίσεων, ενώ παράλληλα ο ασθενής εκπαιδεύεται, όπως εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς, στις αλλαγές θέσεων επί κλίνης και στις μεταφορές του από το κρεβάτι στο αμαξίδιο ή και αντίστροφα.

    Δίδεται μεγάλη έμφαση στη πρόληψη και αντιμετώπιση κατακλίσεων και ο ασθενής εκπαιδεύεται στη διαχείριση εντέρου και κύστεως, εφόσον είναι εφικτό. Εκπαιδεύεται από νωρίς στη διενέργεια διαλειπόντων αυτοκαθετηριάσεων κύστεως. Για τη σωστή τοποθέτηση του κορμού και τη βοήθεια διατήρησης όρθιας στάσης, χρησιμοποιούνται διάφοροι νάρθηκες ή ορθώσεις (walkabout), ενώ η προτροπή για αγορά του κατάλληλου αναπηρικού αμαξιδίου και η εκπαίδευση για τη σωστή χρήση του, γίνεται από την ομάδα αποκατάστασης όταν διαμορφωθούν οι κατάλληλες συνθήκες.

    Σε όλους εφαρμόζεται ψυχολογική υποστήριξη για τη διαχείριση άγχους, κατάθλιψης και διαταραχών συμπεριφοράς, ενώ ενθαρρύνεται ο ασθενής και το περιβάλλον του να συμμετέχει στο πρόγραμμα αποκατάστασής του με την υποστήριξη της οικογένειάς του, για να επιτύχει την κοινωνική του επανένταξη.

    Σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας του, ο ασθενής, είναι σε συνεχή επιτήρηση των ζωτικών του λειτουργιών, λαμβάνει ανελλιπώς τη φαρμακευτική του αγωγή και η περιποίηση κατακλίσεων, ενδοφλέβιων ή άλλων γραμμών πραγματοποιείται καθημερινά, καθώς η νοσηλευτική υπηρεσία φροντίζει για την ασφαλή και αξιοπρεπή διαβίωση όλων των ασθενών, με την ορθή εκτέλεση και εφαρμογή των ιατρικών εντολών και των οδηγιών της ομάδας αποκατάστασης. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης από ξαφνική εμφάνιση κάποιας επιπλοκής ή νέας νόσου (πχ εμφράγματος μυοκαρδίου, αιμορραγίας, πτώσης με ανύψωση επιπέδου βλάβης, κλπ), υπάρχει άμεση κινητοποίηση προσωπικού για τη σταθεροποίηση του ασθενούς και την ασφαλή μεταφορά του για την αντιμετώπιση του προβλήματός του σε ειδικό ιατρικό κέντρο ή νοσοκομείο, μετά από τη σύμφωνη γνώμη των συγγενών και του ασθενούς.

    Τέλος, πριν την έξοδο του ασθενούς από το νοσοκομείο και με τη βοήθεια των οικείων του διενεργείται κατ’ οίκον επίσκεψη μελών της ομάδας αποκατάστασης, προκειμένου να ελεγχθεί ο περιβάλλων χώρος και να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες, ώστε να προσαρμοσθεί η κατοικία στις ανάγκες του ασθενούς.

    Τι είναι;

    Κάκωση νωτιαίου μυελού ορίζεται η βλάβη του νωτιαίου μυελού από τραυματικά ή παθολογικά αίτια. Η βλάβη έχει διάφορες διαβαθμίσεις ανάλογα και μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή της συνέχειας του νωτιαίου μυελού σε κάποιο ύψος του, οπότε γίνεται λόγος για διατομή νωτιαίου μυελού, ή ατελής βλάβη με συνέπεια να διατηρούνται κίνηση και αισθητικότητα σε διάφορους βαθμούς, κάτω από το επίπεδο της βλάβης.
    Επίπεδο βλάβης είναι ένα σημείο στο σώμα πάνω από το οποίο υπάρχει ακέραιη η κινητικότητα και αισθητικότητα καθώς και λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος ενώ κάτω από αυτό υπάρχει νευρολογική βλάβη.
    Οι κακώσεις νωτιαίου μυελού ταξινομούνται με την κλίμακα ASIA. Διακρίνονται σε κατηγορίες όπως την Α που υποδηλώνει διατομή, ενώ οι υπόλοιπες υποδηλώνουν ατελή βλάβη. Σε αυτήν την κλίμακα, αξιολογείται από τον Φυσίατρο το επίπεδο της βλάβης, και εκτιμάται η έκταση της βλάβης. Η κλίμακα χρησιμοποιείται και σαν εργαλείο επαναξιολόγησης από τον Φυσίατρο.
    Ο νωτιαίος μυελός διακρίνεται σε μυελοτόμια. Κάθε μυελοτόμιο είναι το κέντρο συγκεκριμένων κινητικών και αισθητηριακών εντολών, που είναι υπεύθυνα για κίνηση ή αισθητικότητα.
    Η κάκωση του νωτιαίου μυελού συνεπάγεται διαταραχή του αυτόνομου νευρικού συστήματος που ελέγχει διάφορες λειτουργίες του σώματος όπως την θερμορύθμιση και τη λειτουργία του κυκλοφορικού και καρδιαγγειακού συστήματος. Η διαταραχή παρουσιάζεται σε βλάβες της αυχενικής μοίρας και της θωρακικής μοίρας άνω του 6ου θωρακικού μυελοτομίου, όπου παρατηρείται το φαινόμενο της αντανακλαστικής dysreflexia (παθολογικού αντανακλαστικού).
    Οι πρώτες ώρες και η νοσηλεία στο νοσοκομείο
    Μετά από τραυματική βλάβη είναι σημαντική η σωστή ακινητοποίηση του σώματος και ειδικά της σπονδυλικής στήλης για αποφυγή επιπλέον βλάβης, λόγω μετακίνησης. Παρέχονται πρώτες βοήθειες. Η διακομιδή στο πλησιέστερο νοσοκομείο είναι αναγκαία και διασφαλίζεται αρχικά, σε αυχενικές βλάβες ή σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Σε αυτές τις περιπτώσεις λαμβάνει μέρος διάνοιξη τραχειοστομίας, όχι αναγκαστικά μόνιμης, αλλά τουλάχιστον για μερικές μέρες. Εφαρμόζεται κρανιακή έλξη και ακολουθεί χειρουργική σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης στο σημείο του τραυματισμού.
    Πολύ μεγάλη σημασία δίδεται στην αποφυγή αναπνευστικών λοιμώξεων και θρομβώσεων κατά πρώτο λόγο. Διασφαλίζεται με λίγα λόγια η επιβίωση του ατόμου. Ακολούθως λαμβάνονται μέτρα για να αποφεύγεται η δημιουργία κατακλίσεων, δηλαδή πληγών στο δέρμα λόγω της παρατεταμένης παραμονής σε μια θέση. Η κινητοποίηση του ασθενούς είναι βασική για την αποφυγή θρομβώσεων και συγκάψεων, αγκύλωσης δηλαδή των αρθρώσεων.

    Η αποκατάσταση

    Η αποκατάσταση ξεκινά από την πρώτη μέρα. Παρόλα αυτά εντατικά αρχίζει όταν ο ασθενής έχει διαφύγει του κινδύνου και είναι ιατρικά σταθερός. Η πρώτη σύγκλιση της ομάδας αποκατάστασης λαμβάνει μέρος μετά από την πρώτη γνωριμία και εξέταση από κάθε μέλος της ομάδας αποκατάστασης και έχει ως σκοπό την ανάλυση της κλινικής εικόνας, και τον προσδιορισμό των πρώτων στόχων. Οι πρώτοι στόχοι είναι η αντιμετώπιση πιθανών λοιμώξεων του αναπνευστικού, η απομάκρυνση της τραχειοστομίας, εάν είναι εφικτή και η αντιμετώπιση των πιθανών κατακλίσεων ή η πρόληψή τους.
    Στόχος κάθε προγράμματος είναι μεγιστοποίηση επανόδου της κινητικότητας, της λειτουργικότητας του ατόμου και η ελαχιστοποίηση των περιορισμών που αντιμετωπίζει το άτομο ακόμα και στις χειρότερες των περιπτώσεων. Κάθε κάκωση νωτιαίου μυελού όσο εκτεταμένη και να είναι μπορεί να βοηθηθεί σημαντικά από ένα σωστά σχεδιασμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.
    Σημαντική παράμετρος της πρώτης φάσης της αποκατάστασης είναι η τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής ώστε να διευκολύνει την ενεργητική συμμετοχή στις ασκήσεις. Διάφορες φαρμακευτικές ουσίες που επιφέρουν υπερβολική κινητικότητα του εντέρου, υπνηλία, διουρητικά και άλλα τροποποιούνται καταλλήλως από την ομάδα των ιατρών και τον συντονισμό του φυσιάτρου της κλινικής.
    Η κινησιοθεραπεία ξεκινά από το κρεβάτι αλλά ως άμεσο στόχο έχει τη μετακίνηση από το κρεβάτι και την ενεργοποίηση του νευρικού συστήματος. Σε αυτήν τη φάση σημαντικό είναι να αποφεύγονται απότομες κινήσεις που τραυματίζουν τον ευαίσθητο ακόμα μυϊκό ιστό.

    Η έγερση σε ανακλινώμενο κρεβάτι είναι από τις πρώτες παρεμβάσεις. Η θεραπευτική πράξη αυτή αποσκοπεί στην ορθοστάτηση, την ενεργοποίηση του σώματος στην όρθια στάση συνολικά και επηρεάζει το μυϊκό σύστημα, τα οστά, το ουροποιητικό, το πεπτικό σύστημα, την αναπνοή και την καρδιαγγειακή λειτουργία. Τις πρώτες φορές επέρχεται ζάλη η οποία είναι παροδική.
    Ταυτόχρονα ακολουθείται εντατικό πρόγραμμα κινησιοθεραπείας. Πολλοί μύες του σώματος παρουσιάζουν αδυναμία, κάποιοι είναι προσωρινά υπολειπόμενοι, ενώ κάποιοι μύες ανάλογα με τις βλάβη μπορεί να φαίνονται ανενεργοί.

    Σημαντική παράμετρος είναι η εκμάθηση της μετακίνησης του ασθενή με όποιες δυνατότητες έχει σε αυτήν την φάση. Ο εργοθεραπευτής και ο φυσικοθεραπευτής θα εκτιμήσουν την ικανότητα κίνησης του ασθενή και θα επιλέξουν την πιο ασφαλή μετακίνηση. Η μετακίνηση βέβαια με τις ημέρες θα γίνεται ολοένα και πιο εύκολη, με σημαντικά αποτελέσματα ως προς την ανεξαρτησία του ατόμου. Ο φυσίατρος, ο ψυχολόγος αλλά και η ομάδα εν γένει υπογραμμίζει ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ασκηθεί και ανεξάρτητα για επιπλέον ώρες πέραν του θεραπευτικού προγράμματος εφόσον του έχουν απομείνει δυνάμεις.

    Βλάβη στην αυχενική μοίρα

    Η αναπνευστική ικανότητα και ζωτικές λειτουργίες

    Στην βλάβη στην αυχενική μοίρα, η αυτονομία του ατόμου δοκιμάζεται. Ειδικά σε υψηλές αυχενικές βλάβες ακόμη και η αναπνευστική λειτουργία είναι εργώδης και πιθανά να χρειάζεται κάποιο χρονικό διάστημα για βελτίωση της αναπνευστικής ικανότητας.
    Μετά την πρώτη γνωριμία και αξιολόγηση από την ομάδα αποκατάστασης, ο φυσίατρος θα παρέχει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ενώ ο φυσικοθεραπευτής και εργοθεραπευτής θα στοχεύσουν στην ενδυνάμωση των αναπνευστικών μυών και της στάσης που επηρεάζει άμεσα την αναπνοή. Η δράση σε αυτό το επίπεδο χρειάζεται τη συνδρομή της νοσηλευτικής υπηρεσίας και πιθανά και του λογοθεραπευτή για να διδάξει ειδικές τεχνικές χαλάρωσης ή ενδυνάμωσης της φώνησης.
    Η επανεκπαίδευση του νευρομυικού συστήματος
    Βασικός στόχος στα πρώτα στάδια είναι η διατήρηση της καθιστής θέσης με στήριξη που προοδευτικά θα μειώνεται. Παράλληλα η ισορροπία στη θέση αυτή και η λειτουργία των άνω άκρων για στήριξη καθώς και δραστηριότητες που αποσκοπούν στην αυτοεξυπηρέτηση εξασκούνται με στόχο την ταχύτερη δυνατή ενδυνάμωση.
    Στην κάκωση νωτιαίου μυελού στην αυχενική μοίρα, η πάρεση ή παράλυση προσβάλλει και τα άνω άκρα σε κάποιο βαθμό. Όσο υψηλότερη είναι η βλάβη στους σπονδύλους, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιρροή στα άνω άκρα.
    Η μεγιστοποίησης της μυϊκής δύναμης και αντοχής του άνω άκρου είναι ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο, καθώς εξασφαλίζει τις βασικότερες από τις βασικές προϋποθέσεις αυτοεξυπηρέτησης. Σε βλάβες σε χαμηλούς σπονδύλους η επιρροή είναι πολύ μικρότερη και ο δρόμος που πρέπει να διανυθεί μικρότερος.
    Αρχικά ο ασθενής συνήθως δεν μπορεί να σταθεί καθιστός στο κρεβάτι. Σταδιακά η διάρκεια της διατήρησης της θέσης αυξάνεται, υποβοηθιέται δε μέσω ασκήσεων στους μύες του κορμού. Σταδιακά η αντοχή αυξάνεται και είναι δυνατή η διατήρηση της στάσης με ένα ή κανένα χέρι και συνεπώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ένα χέρι για τη σύλληψη κάποιου αντικειμένου όπως πχ ενός ποτηριού νερού.
    Ταυτόχρονα επιλέγεται ο κατάλληλος τρόπος μεταφοράς από και προς το αμαξίδιο που χρειάζεται σε πρώτη φάση, καθώς και η μεταφορά σε καρέκλα για τη είσοδο στο μπάνιο. Συνήθως επιλέγεται η χρήση σανίδας μεταφοράς η οποία διευκολύνει τον ασθενή αλλά ταυτόχρονα προσφέρει μεγαλύτερη ανεξαρτησία καθώς μπορεί να εκτελέσει την κίνηση μόνος του.
    Ο τρόπος με τον οποίο μετακινείται ο άνθρωπος είναι βασικός για την ανεξαρτησία του. Η χρησιμοποίηση κάθε διαθέσιμου μέσου που προάγει την ανεξαρτησία του είναι απαραίτητη. Ακόμη κι αν κάτι τέτοιο σημαίνει την χρησιμοποίηση αμαξιδίου. Η χρήση του αμαξιδίου έστω και για το χρόνο που μπορεί να χρειάζεται μπορεί να είναι μια λύση μετακίνησης που συνεισφέρει στην ενδυνάμωσή του και την αποκατάστασή του. Η ανεξαρτησία του σε επίπεδο προσωπικής υγιεινής, στο μπάνιο, στις καθημερινές δραστηριότητες είναι από τις βασικές παραμέτρους που προσέχει μια ομάδα αποκατάστασης και εξασφαλίζει ότι είναι εφικτές.
    Η σταθεροποίηση του κορμού είναι η βασικότερη παράμετρος της αποκατάστασης σε αυτήν τη φάση καθώς ο κορμός είναι το στηρικτικό σημείο του σώματος. Σε αυτήν τη φάση θα εφαρμοστούν πολλές και έντονες ασκήσεις προοδευτικά από τον φυσικοθεραπευτή ενώ ο εργοθεραπευτής θα φροντίσει να εξαντλήσει τη δυσκολία στη μετακίνηση και αντιμετώπιση μεταφορών σε διαφορετικές επιφάνειες και τον χειρισμό του αμαξιδίου.
    Η κινησιοθεραπεία λαμβάνει μέρος με διάφορα μέσα όπως τη θεραπευτική μπάλα, λάστιχα αντίστασης, ειδικά στρώματα σε πολλές και διαφορετικές θέσεις. Η κινησιοθεραπεία έχει ως στόχο να βάλει το λιθαράκι της στην ανάκτηση της κίνησης και την επανεκμάθησή της.
    Όταν το επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του ασθενούς επιδιώκεται η ορθοστάτηση. Μέσω της όρθιας στάσης ο ασθενής αρχίζει να λαμβάνει βασικά ερεθίσματα στάσης και βάδισης και δίδονται τα κατάλληλα ερεθίσματα για να αφυπνιστεί το νευρικό σύστημα. Η όρθια στάση μπορεί να εκπαιδευτεί και με τη χρήση ορθοστάτη, που στηρίζει το κάτω μέρος του σώματος, τη λεκάνη και τα πόδια, με στήριξη σε δυο σημεία, τη λεκάνη και τα γόνατα. Η πίεση που ασκείται σε αυτά δεν είναι υπερβολική καθώς ρυθμίζεται η σταθεροποίησή τους στο μηχανισμό του ορθοστάτη. Ο ορθοστάτης μπορεί να είναι σταθερός ή να επιτρέπει κίνηση για την εξάσκηση της δυναμικής ισορροπίας.
    Η δυναμική ισορροπία εξασκείται μέσω της διατήρησης της όρθιας στάσης. Δυναμική ισορροπία στην όρθια θέση είναι η ικανότητα του σώματος να διατηρεί την όρθια στάση όταν εφαρμόζεται εξωτερική δύναμη που απειλεί την ισορροπία ή όταν μεταφέρεται το κέντρο βάρους του σώματος.
    Η μεταφορά του κέντρου βάρους του σώματος είναι μια κίνηση η οποία προωθεί την αντίληψη του σώματος και είναι μια μέθοδος διευκόλυνσης της κίνησης. Παράδειγμα που μπορεί να αναφερθεί είναι η μεταφορά του βάρους του σώματος από το αριστερό κάτω άκρο στο δεξί, η μετακίνηση της πυέλου, η κίνηση των χεριών που μετακινούν το βάρος του σώματος.
    Ο φυσίατρος καθοδηγεί, επιβλέπει και αντιμετωπίζει προβλήματα ιατρικής φύσεως, όπως η εμφάνιση σπαστικότητας, το άλγος ή προβλήματα παραισθησιών, ενώ συντονίζει την αποκατάσταση που παρέχουν οι θεραπευτές.

    Ο ψυχολόγος από τη μεριά του έχοντας μια συνολική εικόνα της κατάστασης του ασθενούς, ενισχύει την ομάδα με πληροφορίες που δίνουν έμφαση στην αποτελεσματικότητα της παρέμβασης. Η αντοχή και η διάθεση του ασθενούς είναι σημαντική παράμετρος όπως και η ικανότητα του να διαχειριστεί μια ενδεχόμενη πρόωρη προσπάθεια που μπορεί να αποκαλύψει ελλείμματα κίνησης που δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακόμα.
    Η εξέλιξη ενός ανθρώπου με αυχενική βλάβη δεν μπορεί να προβλεφθεί καθώς υπεισέρχεται η μεταβλητή της ατελούς ή πλήρους βλάβης. Η πλήρης βλάβη έχει πιο προβλέψιμη εξέλιξη αλλά παραμένει δύσκολο να καθοριστεί. Ακόμη και η μικρότερη βελτίωση στην κίνηση του χεριού ή της σταθερότητας του κορμού, είναι δυνατόν να προσφέρει πολλά λειτουργικά οφέλη τα οποία δεν γίνονται αντιληπτά εύκολα από τον παρατηρητή, αλλά κάνουν τη διαφορά για το άτομο με την παράλυση.

    Η βάδιση

    Η προοδευτική επανεκπαίδευση της στάσης οδηγεί στο επόμενο στάδιο, την βάδιση. Σε ατελείς βλάβες του νωτιαίου μυελού είναι πιθανό εφόσον η βλάβη είναι μικρή να επανέλθει η κίνηση σε βαθμό που είναι δυνατή η προσπάθεια βάδισης.
    Κατά κανόνα αρχικά χρειάζεται η χρήση ναρθήκων για την υποβοήθηση της κίνησης. Για αυτόν το λόγο η ομάδα αποκατάστασης με τη σύμφωνη γνώμη του φυσικοθεραπευτή και του φυσιάτρου επιλέγει τον κατάλληλο νάρθηκα. Πολλές φορές επιλέγεται μηροκνημοποδικός νάρθηκας και στα δυο πόδια, ο οποίος σταθεροποιεί το γόνατο και τον άκρο πόδα. Συνήθως επίσης χρησιμοποιείται μηχανισμός που συνδέει τους δυο νάρθηκες και μεταφέρει την τάση κίνησης από το ένα πόδι στο άλλο.
    Η βάδιση με αυτόν το μηχανισμό μπορεί να λάβει μέρος ακόμη και όταν υπάρχει ελάχιστη ή και καθόλου συμμετοχή από τους μύες του ισχίου. Η ορμή και δύναμη των κοιλιακών μυών μπορεί να οδηγήσει σε βάδιση μέσα στο δίζυγο δηλαδή με στήριξη σε παράλληλες μπάρες αριστερά και δεξιά. Η βάδιση έτσι μπορεί να εξασκηθεί σταδιακά, ενώ ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν διαπιστώνεται πρόοδος το όφελος στην υγεία είναι σημαντικό. Οι μύες ασκούνται, το καρδιαγγειακό σύστημα κινητοποιείται, το ουροποιητικό σύστημα και το πεπτικό παρομοίως. Επίσης το ψυχολογικό όφελος είναι μεγάλο και μη αμελητέο. Πολλές φορές μπορεί ο νάρθηκας αυτός να μην χρησιμοποιηθεί σε βάθος χρόνου, αλλά κάτι τέτοιο είναι προσωπική επιλογή του ατόμου.
    Η βάδιση δεν είναι μια απλή υπόθεση. Είναι μια σύνθετη λειτουργία. Η κεντρική επεξεργασία της κίνησης ξεκινά από τον εγκέφαλο και μέσω του νωτιαίου μυελού μεταδίδει το ερέθισμα απευθείας στα περιφερικά νεύρα και στους μύες. Το σώμα μεταφέρεται προς μια κατεύθυνση και κάθε στιγμή το βάρος του σώματος πρέπει να διατηρείται υπό έλεγχο και πρέπει να κινείται με ασφάλεια στη κατεύθυνση αυτή. Παρόλο που η κίνηση εκτελείται από τα κάτω άκρα, η σταθερότητα και η ασφάλεια εξασφαλίζεται από τον κορμό, τη λεκάνη η οποία είναι ένα σημείο του σώματος που συνδέει το άνω και κάτω ημιμόριο του σώματος μεταφέροντας το βάρος του σώματος και την κίνηση των άνω άκρων.
    Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην σωστή εκμάθηση της εμβιομηχανικής της βάδισης. Στο στάδιο αυτό τίθενται τα θεμέλια της ποιότητας της βάδισης. Η ποιότητα της βάδισης δεν συνίσταται μόνο στην αισθητική της, αλλά στην αποτελεσματικότητά της και την ασφάλεια κατά τη μετακίνηση σε διάφορα επίπεδα.

    Η επιστροφή στο σπίτι

    Η επιστροφή στο σπίτι λαμβάνει μέρος με την πλήρη υποστήριξη της ίδιας ομάδας που είχε επαφή με τον ασθενή. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται η εφαρμογή όσων χρειάζεται να γίνουν και όσων έχουν επιτευχθεί. Η θεραπευτική υποστήριξη πολλές φορές συνεχίζεται και η πορεία της αποκατάστασης επιβλέπεται συνολικά από τον Φυσίατρο. Η ανεξαρτησία ακόμη και στην άσκηση είναι βασικό συστατικό της προόδου, καθώς χρειάζονται πολλές φορές, πολλές ώρες εξάσκησης και προσπάθειας ώστε να επιτευχθεί το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα.

    Σχετικά

    • Σπονδυλοδεσίες

      Η χειρουργική επέμβαση που στοχεύει στην “συγκόλληση” (συνένωση) δύο ή περισσότερων σπονδύλων μεταξύ τους ονομάζεται σπονδυλοδεσία

    • Τετραπληγίες

      Η τετραπληγία ορίζεται διεθνώς αναφορικά με την ταξινόμηση των βλαβών του νωτιαίου μυελού.

    • Παραπληγίες

      Παραπληγία είναι μια διαταραχή στην κινητική ή αισθητηριακή λειτουργία των κάτω άκρων.

Features

  • Οι μεταβολές της διανοητικής κατάστασης των ασθενών που νοσηλεύονται στη μονάδα εντατικής θεραπείας.

  • Με τον όρο κατάγματα σπονδυλικής στήλης περιγράφονται τα κατάγματα των οστών της σπονδυλικής στήλης.

  • Η Εγκεφαλική Παράλυση (Cerebral Palsy), ή νόσος του Little, είναι πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.

  • Με τον όρο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο περιγράφουμε το γεγονός της αιφνίδιας ανάπτυξης ενός νευρολογικού ελλείμματος