• 25 Σεπ 17

    Εγκεφαλικές Παραλύσεις

    Η Εγκεφαλική Παράλυση (Cerebral Palsy), ή νόσος του Little, είναι πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ, δηλαδή εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός και παρεγκεφαλίδα), και προέρχεται από μη εξελισσόμενη βλάβη αυτών. Η νόσος περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Άγγλο χειρουργόWilliam Little το έτος 1860. Ο ακριβής αγγλικός ορισμός της παθήσεως είναι: «Cerebral palsy (CP) is an umbrella term encompassing a group of non-progressive, non-contagious condition that cause physical disability in human development». Εκδηλώνεται με διάφορες κινητικές διαταραχές (σπαστικότητα, αθέτωση, αταξία, δυσκαμψία, ατονία), και η οποία ενίοτε αλλά όχι πάντα συνοδεύεται από διανοητική καθυστέρηση. Αποτελεί σοβαρό ιατρικό και κοινωνικό πρόβλημα, λόγω της μεγάλης δυσκολίας αν όχι της αδυναμίας, στη θεραπεία αυτής της σοβαρής παθήσεως[1].

    Η εγκεφαλική παράλυση, όπως και κάθε πάθηση που δεν θεραπεύεται ή είναι δύσκολη στη θεραπεία έχει το κλασσικό χαρακτηριστικό να «εμπλέκονται» στη διάγνωση και θεραπεία της αρκετές ιατρικές ειδικότητες (παιδίατροι, νεογνολόγοι, παιδονευρολόγοι, νευρολόγοι, γενετιστές, νευροφυσιολόγοι, νευροχειρουργοί, ορθοπεδικοί, κλπ) αλλά και πολλά παραϊατρικά επαγγέλματα (φυσικοθεραπευτές, γυμναστές, λογοθεραπευτές, εργασιοθεραπευτές, ψυχολόγοι, κλπ), δυστυχώς δε, αρκετά συχνά εμπλέκονται και επαγγέλματα μη πιστοποιημένα, με αμφίβολη έως και ύποπτη παροχή υπηρεσιών.

    Επιδημιολογία

    Η Εγκεφαλική Παράλυση εκδηλώνεται με συχνότητα 1,0-2,5/1000 παιδιά που γεννιούνται ζωντανά. Έτσι, υπολογίζονται στην Ελλάδα περίπου 10.000 άτομα που πάσχουν από Εγκεφαλική Παράλυση, ενώ γεννιούνται 300 παιδιά πάσχοντα το χρόνο[2]. Βέβαια αυτές οι στατιστικές είναι παλιές, σε εποχές που η μαιευτική γυναικολογία δεν είχε τις σημερινές τεχνολογικές δυνατότητες. Δεν υπήρχε υπέρηχος και οι καισαρικές τομές ήταν κατά πολύ λιγότερες από σήμερα. Έτσι, θα περίμενε κανείς να έχει μειωθεί διεθνώς η συχνότητα της παθήσεως αυτής, και να είναι πολύ ελαφρότερα τα περιστατικά. Όμως έχει δημοσιευθεί διεθνής στατιστική μελέτη η οποία αναφέρει συχνότητα 2,12-2,45 περιστατικά ανά 1000 γεννήσεις ζωντανών παιδιών, σε έξι χώρες[3]. Η παραμονή αυτού του ποσοστού αποδίδεται στό ότι, ναι μεν γεννιούνται πιο «ασφαλή» νεογνά με την σωστότερη περίθαλψη των εγκύων, και τη σωστότερη επιλογή είδους τοκετού, αλλά ανέκυψε ένα νέο πρόβλημα που διατήρησε στα ίδια ποσοστά την επίπτωση της παθήσεως. Είναι το γεγονός ότι χάρις στην τεχνολογία διατηρούνται στη ζωή πλέον πολλά ελλιποβαρή νεογνά, γεγονός πού επέφερε αύξηση του ποσοστού της παθήσεως, ενώ θα έπρεπε να έχει ελαττωθεί. Πάντως, σε μια στατιστική μελέτη με καταχώρηση 17.000 ασθενών κάθε ηλικίας σε ηλεκτρονικό υπολογιστή επί 20 χρόνια (1989-2008), διαπιστώθηκε ότι τα περιστατικά εγκεφαλικής παράλυσης κάθε ηλικίας με προβλήματα σχετιζόμενα με την πάθηση ανέρχονται σε ποσοστό 0,58%[4]. Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπολογίζεται ότι το έτος 2007 σε παιδιά της ηλικίας των 6 ετών υπήρχαν 0,23% περιστατικά εγκεφαλικής παραλύσεως[5].

    Αιτιολογία της εγκεφαλικής παράλυσης

    Τα αίτια της Εγκεφαλικής Παράλυσης ταξινομούνται ανάλογα με την περίοδο της βλάβης. Η βλάβη τού ΚΝΣ, πού προκαλεί την Εγκεφαλική Παράλυση, μπορεί να γίνει:

    1. Αίτια κατά την ενδομήτριο ζωή: Tοξοπλάσμωση (Toxoplasmosis), Ερυθρά (Rubella), Λοίμωξη από Κυτταρομεγαλοϊό (CMV), Έρπης (Herpes), Σύφιλη (Syphilis). Μνημοτεχνικός Κανών: «TORCHES». Υπολογίζεται ότι το 75% των περιστατικών εγκεφαλικής παραλύσεως οφείλεται σε βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος κατά την ενδομήτριο ζωή.
    2. Αίτια κατά τον τοκετό: Περιγεννητική ασφυξία, ανοξαιμία του εγκεφάλου, κλπ. Η ανοξία κατά τον τοκετό, είναι η συχνότερη αιτία Εγκεφαλικής Παράλυσης. Τα πρόωρα παιδιά, έχουν αυξημένες πιθανότητες να πάθουν Εγκεφαλική Παράλυση. Υπολογίζεται ότι το 5% των περιστατικών εγκεφαλικής παραλύσεως οφείλεται σε βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος κατά τον τοκετό.
    3. Αίτια μετά τον τοκετό, και μέχρι την ωρίμανση του ΚΝΣ (2-3 ετών): Πυρηνικός ίκτερος των νεογνών, Μηνιγγίτιδα, Εγκεφαλίτιδα, Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, κλπ[6]. Υπολογίζεται ότι το 15% των περιστατικών εγκεφαλικής παραλύσεως οφείλεται σε βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος κατά την περίοδο 0-3 ετών[7].

    Διάγνωση της εγκεφαλικής παράλυσης

    Σε βαριές περιπτώσεις, η διάγνωση είναι εύκολη και γίνεται αμέσως μετά τον τοκετό από τον παιδίατρο. Υπάρχουν όμως και ελαφρές περιπτώσεις που διαγιγνώσκονται καθυστερημένα, από τις κινητικές και διανοητικές ανωμαλίες πού εκδηλώνονται στό παιδί[8]. Το πιο αξιόπιστο τεστ για έγκαιρη διάγνωση των ελαφρών μορφών εγκεφαλικής παράλυσης, είναι η «προσαγωγή του αντίχειρος»[9]. Η βασική μέθοδος διάγνωσης παραμένει ακόμα και σήμερα η κλινική εξέταση. Βοηθητικές δευτερεύουσες παρακλινικές εξετάσεις είναι η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, εξετάσεις αίματος, γενετικές δοκιμασίες, κλπ.

    Μορφές της εγκεφαλικής παράλυσης

    Η Εγκεφαλική Παράλυση παρουσιάζει πέντε μορφές, πού ενίοτε συνυπάρχουν:

    1. Σπαστική μορφή (Spastic): Συχνότητα 65%
    2. Αθετωσική μορφή (Athetosis): Συχνότητα 20%
    3. Aταξική μορφή (Ataxia): Συχνότητα 5%
    4. Δυσκαμπτική μορφή (Rigidity): Συχνότητα 5%
    5. Ατονική μορφή (Atony): Συχνότητα 5%
    6. Μικτές Μορφές.

     

    Η ΟΜΑΔΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΤΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΥΣΕΙΣ

    Η ομάδα μας, σε όλους τους ασθενείς με ΑΕΕ και ΚΕΚ, εφαρμόζει εξατομικευμένα προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, αναλόγως της κινητικής και συνειδησιακής τους κατάστασης. Ελέγχει από την πρώτη επίσκεψη στον ασθενή, το επίπεδο επαφής και επικοινωνίας του, την κινητικότητα και αισθητικότητά του, την ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης καθώς και την ικανότητα κατάποσής του, ώστε να δώσει οδηγίες για τη θέση του σώματος στο κρεβάτι, τον τρόπο μεταφοράς του και τη διατροφή του. Όλη μαζί η ομάδα αποκατάστασης στη συνέχεια θα καταστρώσει το θεραπευτικό πρόγραμμα για τον κάθε έναν ασθενή ξεχωριστά, θα θέσει τους στόχους αποκατάστασης και θα ενημερώσει τους συγγενείς και τον ίδιο τον ασθενή για το τι είδους πρόγραμμα αποκατάστασης πρόκειται να ξεκινήσει.

    Τα προγράμματα αυτά αποκατάστασης είναι εξατομικευμένα και περιλαμβάνουν παθητικές και ενεργητικές κινήσεις, ασκήσεις διατήρησης και βελτίωσης εύρους κίνησης αρθρώσεων, παθητική ή υποβοηθούμενη κινητοποίηση, ενεργητικές ασκήσεις ισομετρικές, ισοτονικές και προοδευτικά αυξανόμενης αντίστασης, ασκήσεις βελτίωσης στάσης σώματος, εκπαίδευσης στατικής και δυναμικής ισορροπίας σε καθιστή και όρθια θέση, επανεκπαίδευση βάδισης και βελτίωση προτύπου βάδισης, αύξησης μυϊκής ισχύος και αντοχής, αερόβιες ασκήσεις, ασκήσεις βελτίωσης ιδιοδεκτικότητας, αδρής και λεπτής κινητικότητας άκρων και κινητικού συντονισμού του ασθενούς. Η ορθοστάτηση πραγματοποιείται με τη βοήθεια ανακλινόμενης κλίνης (tilttable), μηχανικού ορθοστάτη ή Arjo, ενώ σε παρετικούς μύες υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής νευρομυικού ηλεκτρικού ερεθισμού. ¨Όλα αυτά συνδυάζονται με τη λειτουργική επανεκπαίδευση στην εκτέλεση δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής (πχ προσωπική υγιεινή, πλύσιμο, ντύσιμο, χτένισμα, κλπ) με ή χωρίς τη χρήση βοηθητικών συσκευών ή μηχανημάτων.

    Ιδιαίτερα, σε ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα εφαρμόζεται αναπνευστική φυσιοθεραπεία για βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας, της ενίσχυσης του βήχα και της παροχέτευσης των εκκρίσεων, ενώ παράλληλα ο ασθενής εκπαιδεύεται, όπως εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς, στις αλλαγές θέσεων επί κλίνης και στις μεταφορές του από το κρεβάτι στο αμαξίδιο ή στη τουαλέτα ή στο γυμναστήριο.

    Σε ασθενείς με διαταραχές κατάποσης, οι παρεμβάσεις που πραγματοποιεί η ομάδα αποκατάστασης αποσκοπούν στην αντιμετώπιση και βελτίωση της δυσφαγίας και στην αποφυγή εισρόφησης. Προτείνει λοιπόν τη τοποθέτηση του ασθενούς στη κατάλληλη θέση και στάση στη κλίνη για ασφαλή κατάποση, τη τροποποίηση της σύστασης της τροφής σε μαλακή, υγρών με προσθήκη συμπύκνωσης και οπωσδήποτε προτείνει τη διενέργεια FEES (FlexibleEndoscopicEvaluationofSwallowing), που πραγματοποιείται από εξειδικευμένο ΩΡΛ, για την εκτίμηση της λειτουργικότητας του μηχανισμού της κατάποσης και την σύσταση του είδους της τροφής που είναι πιο ασφαλής για τον ασθενή.

    Σε ασθενείς με διαταραχές του λόγου και της κατανόησης-αντίληψης (αφασία, αλεξία, απραξία, δυσαρθρία, κλπ), η ομάδα μας ακολουθεί εξειδικευμένες τεχνικές αντιμετώπισης της αφασίας, με επικέντρωση της προσπάθειας στην κατανόηση, ανάγνωση, γραφή και εκφορά του λόγου, καθώς και στη διερεύνηση της παρουσίας γνωσιακών και λειτουργικών ελλειμμάτων, ψυχολογικών διαταραχών και διαταραχών συμπεριφοράς, με τη διενέργεια νευροψυχολογικών τεστ.

    Σε όλους εφαρμόζεται ψυχολογική υποστήριξη για τη διαχείριση άγχους, κατάθλιψης και διαταραχών συμπεριφοράς, ενώ ενθαρρύνεται ο ασθενής και το περιβάλλον του να συμμετέχει στο πρόγραμμα αποκατάστασής του με την υποστήριξη της οικογένειάς του, για να επιτύχει την κοινωνική του επανένταξη.

    Δίδεται μεγάλη έμφαση στη πρόληψη και αντιμετώπιση κατακλίσεων και από νωρίς ο ασθενής εκπαιδεύεται στη διαχείριση εντέρου και κύστεως, εφόσον είναι εφικτό. Επίσης, για τη πρόληψη και αντιμετώπιση της σπαστικότητας που μπορεί να εμφανισθεί μετά από ΑΕΕ ή ΚΕΚ, δίδονται οδηγίες για τη σωστή τοποθέτηση του κορμού και των πασχόντων μελών στη κλίνη του ασθενούς, καθώς και εφαρμόζονται νάρθηκες ηρεμίας στις επηρεασμένες αρθρώσεις για τη διατήρηση του εύρους κίνησης. Σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη εγκατασταθεί σπαστικότητα, εκτός των ειδικών ναρθήκων ηρεμίας, εκτελούνται ενεργοπαθητικές διατατικές ασκήσεις για διατήρηση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων και χορηγείται φαρμακευτική αγωγή με μπακλοφένη (Baclofen), ενώ σε πιο έντονη σπαστικότητα υπάρχει η δυνατότητα επιλεκτικής ενδομυϊκής έγχυσης βοτουλινικής τοξίνης (Botox, Dysport) για τη μείωση της μυϊκής υπερτονίας, τοπική μυοχάλαση, ελάττωση άλγους και βελτίωση της λειτουργικότητας του ασθενή.

    Σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας του, ο ασθενής, είναι σε συνεχή επιτήρηση των ζωτικών του λειτουργιών, λαμβάνει ανελλιπώς τη φαρμακευτική του αγωγή και η περιποίηση κατακλίσεων, ενδοφλέβιων ή άλλων γραμμών πραγματοποιείται καθημερινά, καθώς η νοσηλευτική υπηρεσία φροντίζει για την ασφαλή και αξιοπρεπή διαβίωση όλων των ασθενών, με την ορθή εκτέλεση και εφαρμογή των ιατρικών εντολών και των οδηγιών της ομάδας αποκατάστασης. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης από ξαφνική εμφάνιση κάποιας επιπλοκής ή νέας νόσου (πχ εμφράγματος μυοκαρδίου, επιληπτικών κρίσεων, νέου ΑΕΕ, κλπ), υπάρχει άμεση κινητοποίηση προσωπικού για τη σταθεροποίηση του ασθενούς και την ασφαλή μεταφορά του για την αντιμετώπιση του προβλήματός του σε ειδικό ιατρικό κέντρο ή νοσοκομείο, μετά από τη σύμφωνη γνώμη των συγγενών και του ασθενούς.

    Τέλος, πριν την έξοδο του ασθενούς από το νοσοκομείο και με τη βοήθεια των οικείων του διενεργείται κατ’ οίκον επίσκεψη μελών της ομάδας αποκατάστασης, προκειμένου να ελεγχθεί ο περιβάλλων χώρος και να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες, ώστε να προσαρμοσθεί η κατοικία στις ανάγκες του ασθενούς.

    Λοιπές Υπηρεσίες

    • Πολυνευροπάθειες

      Οι πολυνευροπάθειες είναι παθήσεις των περιφερικών νεύρων.

    • Παραπληγίες

      Παραπληγία είναι μια διαταραχή στην κινητική ή αισθητηριακή λειτουργία των κάτω άκρων.

    • Τετραπληγίες

      Η τετραπληγία ορίζεται διεθνώς αναφορικά με την ταξινόμηση των βλαβών του νωτιαίου μυελού.

    • Σκλήρυνση κατά πλάκας

      Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια χρόνια νευρολογική, αυτοάνοση ασθένεια στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας απομυελίνωση.

Features

  • Οι μεταβολές της διανοητικής κατάστασης των ασθενών που νοσηλεύονται στη μονάδα εντατικής θεραπείας.

  • Με τον όρο κατάγματα σπονδυλικής στήλης περιγράφονται τα κατάγματα των οστών της σπονδυλικής στήλης.

  • Η Εγκεφαλική Παράλυση (Cerebral Palsy), ή νόσος του Little, είναι πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.

  • Με τον όρο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο περιγράφουμε το γεγονός της αιφνίδιας ανάπτυξης ενός νευρολογικού ελλείμματος