• 25 Σεπ 17

    Αγγειακά Εγκεφαλικά Επεισόδια

     

    Τι είναι;

    Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) από το 1970, ως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ορίζεται «η ταχεία εμφάνιση κλινικών σημείων εστιακής ή γενικευμένης διαταραχής της εγκεφαλικής λειτουργίας, που διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες ή οδηγεί στο θάνατο, χωρίς άλλη εμφανή αιτία εκτός από την αγγειακή αιτιολογία.

    Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι η απότομη διαταραχή στην εγκεφαλική κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας απότομα βλάβη στον εγκεφαλικό ιστό. Τα νευρικά κύτταρα συνεπώς στερούνται οξυγόνου και νεκρώνονται μέσα σε λίγα λεπτά. Οι σωματικές λειτουργίες που βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο αυτών των νευρικών κυττάρων υποχωρούν ή διακόπτονται .

    Τύποι εγκεφαλικού επεισοδίου:

    • Το ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο είναι και ο συνηθέστερος τύπος (85-90%). Συμβαίνει όταν ένα αιμοφόρο αγγείο στον εγκέφαλο αποφραχθεί σταδιακά ή απότομα και σταματήσει η ροή του αίματος.
    • Ο άλλος τύπος είναι το αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο (10-15%). Όταν ραγεί ένα αγγείο εντός του εγκεφάλου προκαλείται αιμορραγία. Η αιμορραγία είναι ενδοκρανιακή ή υπαραχνοειδής. Η έκταση της αιμορραγίας και η θέση της καθορίζει τη σοβαρότητα του επεισοδίου.

    Στο ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο η απόφραξη αρτηρίας προκαλείται συνήθως από έναν θρόμβο. Η προοδευτική συσσώρευση λιπιδίων στο τοίχωμα των αρτηριών οδηγεί στην αθηροσκλήρωση η οποία στενεύει την αρτηρία. Όταν ραγεί η πλάκα των λιπιδίων και σχηματισθεί θρόμβος αίματος, είναι να δυνατόν να αποφράξει την αρτηρία και να προκαλέσει το εγκεφαλικό επεισόδιο.

    Συμπτώματα:

    Το εγκεφαλικό επεισόδιο εκδηλώνεται με ομάδα συμπτωμάτων που διαφέρουν σημαντικά στη βαρύτητα και στη διάρκεια. Τα βασικά συμπτώματα μπορεί να είναι κάποια από τα παρακάτω:

    • Αιφνίδια απώλεια συνείδησης.
    • Αιφνίδια έναρξη σπασμών.
    • Απότομη σύγχυση, δυσκολία ή αδυναμία στην ομιλία ή στην κατανόηση, ακατάληπτη εκφορά λόγου.
    • Ξαφνική εξασθένιση μυών στο πρόσωπο, χέρι ή/και πόδι στη μια πλευρά του σώματος, μουδιάσματα προσώπου, χεριών και/ή ποδιών
    • Ξαφνικό πρόβλημα όρασης στο ένα ή και στα δυο μάτια, διπλή όραση ή θαμπή όραση.
    • Απότομη εξασθένιση ισορροπίας, πρόβλημα στη βάδιση, ζαλάδα, απώλεια ισορροπίας ή συντονισμού, προβλήματα ακοής
    • Εμφάνιση αιφνίδιου πολύ δυνατού πονοκέφαλου αγνώστου αιτίας

    Τι κάνουμε όταν συμβεί;

    Τις πρώτες ώρες μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο (εάν είναι δυνατόν μέσα στις πρώτες 3-4.5 ώρες), επιδιώκεται η άμεση μεταφορά του ασθενούς σε εξειδικευμένο τμήμα νοσοκομείου και εφόσον ενδείκνυται, διενεργείται έγκαιρη θρομβόλυση για τη διάλυση του θρόμβου, εφόσον πρόκειται για ισχαιμικό επεισόδιο. Πάντοτε θα πρέπει να προηγείται αξονική τομογραφία εγκεφάλου για τον αποκλεισμό αιμορραγίας. Χορηγείται επίσης προληπτική αγωγή, κυρίως με φάρμακα αντιαιμοπεταλιακά για την καλύτερη το δυνατόν ανάρρωση.

    Θρομβόλυση στο οξύ ισχαιμικό επεισόδιο

    Η περιοχή του εγκεφαλικού ιστού που παρουσιάζει υποξία και νέκρωση μετά από το ισχαιμικό επεισόδιο ονομάζεται πυρήνας και σε αυτήν την περιοχή η βλάβη είναι μόνιμη και μη αντιστρεπτή. Όμως, ο εγκεφαλικός ιστός που περιβάλλει τον πυρήνα, η πέριξ περιοχή (penumbra), έχει μειωμένη ροή αλλά παραμένει δυνητικά λειτουργικά ενεργή και όλη η προσπάθεια που γίνεται είναι να διασωθεί όσο μεγαλύτερη περιοχή γίνεται γύρω από τον πυρήνα. Εάν η παροχή αίματος αποκατασταθεί σύντομα οδηγεί σε μερική η πλήρη ανάκαμψη και βελτίωση της νευρολογικής εικόνας. Στο οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο θρομβολυτική θεραπεία ενδοφλέβια ή ενδοαρτηριακά με r-ΤPA είναι η θεραπεία επιλογής. Όταν χορηγηθεί στις 3-4.5 ώρες από την έναρξη του εγκεφαλικού, το r-ΤPΑ συνεισφέρει άμεσα και σημαντικά στη βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς και στην αποκατάστασή του.

    Πρόληψη

    Υπάρχουν παράγοντες μη τροποποιήσιμοι όπως είναι η ηλικία, το φύλο και οικογενειακή προδιάθεση που δεν μπορούν ν’ αλλάξουν, όμως το άτομο μπορεί να κάνει πολλά για να αλλάξει αυτούς που είναι τροποποιήσιμοι και να προλάβει ένα επεισόδιο. Οι κυριότεροι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο είναι:

    • Η υψηλή πίεση
    • Ο διαβήτης
    • Οι καρδιακές νόσοι
    • Το άγχος
    • Η έλλειψη άσκησης
    • Το κάπνισμα
    • Το υπερβολικό βάρος
    • Η κακή και μη ισορροπημένη διατροφή
    • Η υψηλή χοληστερόλη
    • Η υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών
    • Τα αντισυλληπτικά χάπια. Οι γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά και είναι ταυτόχρονα είτε υπέρβαρες ή αναφέρουν συχνά ημικρανίες παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.

    Τι πρέπει να κάνουμε;

    • Να διατηρείτε χαμηλή την πίεσή σας
    • Να διατηρείτε το βάρος σας σε φυσιολογικά επίπεδα
    • Να προσπαθείτε να ελέγχετε όσο γίνεται το άγχος
    • Να ακολουθείτε υγιεινή διατροφή
    • Να μην καπνίζετε
    • Να γυμνάζεστε μερικές φορές την εβδομάδα
    • Να διατηρείτε χαμηλή τη χοληστερόλη σας
    • Να αποφεύγετε την υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών
    • Να παρακολουθούν τη γλυκόζη του αίματος τακτικά όσοι είναι διαβητικοί.
    • Τακτικές επισκέψεις στον οικογενειακό γιατρό για ρύθμιση φαρμάκων και για προληπτικό έλεγχο.

    Η αποκατάσταση μετά από Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο

    Παράγοντες που λαμβάνονται υπ’ όψιν για το πρόγραμμα της αποκατάστασης είναι η γενικότερη υγεία του ασθενούς και σε ποιο βαθμό η ιατρική του κατάσταση επιτρέπει την «ένταση» της αποκατάστασης. Η ενημέρωση της οικογένειας είναι βασικός άξονας της αποκατάστασης καθώς και η σε βάθος συζήτηση με τον ασθενή όσον αφορά στους στόχους της αποκατάστασης.

    Βασικός άξονας της αποκατάστασης είναι η κινητική ανάκαμψη. Σε αυτήν την παράμετρο συνεισφέρουν ο φυσικοθεραπευτής και εργοθεραπευτής υπό την καθοδήγηση του φυσιάτρου. Οι λογοθεραπευτές και ψυχολόγοι συνεισφέρουν σημαντικά εξασφαλίζοντας ασφαλή σίτιση και επικοινωνία, καθώς και ηρεμία στον ασθενή και το περιβάλλον του.

    Κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης εφαρμόζονται νάρθηκες και χρησιμοποιούνται βοηθήματα όταν κρίνεται αναγκαίο. Η χρήση βοηθημάτων και ναρθήκων εξετάζεται κατά περίπτωση καθώς υπάρχουν μεγάλες διαφοροποιήσεις στην κίνηση κάθε ανθρώπου που αποθαρρύνουν γενικεύσεις. Επίσης, για την αντιμετώπιση της εμφανιζόμενης σπαστικότητας εκτός από τα φάρμακα, μπορεί επιπλέον να εφαρμοσθούν τοπικά ενδομυϊκές ενέσεις αλλαντικής τοξίνης.

    Τελειώνοντας το πρόγραμμά του ο ασθενής, θα πρέπει να έχει εκπαιδευθεί για να περπατάει και να εκτελεί τις δραστηριότητες της καθημερινότητας μόνος του, να διατηρεί φυσιολογικές ζωτικές λειτουργίες και να επιστρέψει σύντομα στο περιβάλλον του.

    Η ΟΜΑΔΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ (Α.Ε.Ε.);

     

    Η ομάδα μας, σε όλους τους ασθενείς με ΑΕΕ και ΚΕΚ, εφαρμόζει εξατομικευμένα προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, αναλόγως της κινητικής και συνειδησιακής τους κατάστασης. Ελέγχει από την πρώτη επίσκεψη στον ασθενή, το επίπεδο επαφής και επικοινωνίας του, την κινητικότητα και αισθητικότητά του, την ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης καθώς και την ικανότητα κατάποσής του, ώστε να δώσει οδηγίες για τη θέση του σώματος στο κρεβάτι, τον τρόπο μεταφοράς του και τη διατροφή του. Όλη μαζί η ομάδα αποκατάστασης στη συνέχεια θα καταστρώσει το θεραπευτικό πρόγραμμα για τον κάθε έναν ασθενή ξεχωριστά, θα θέσει τους στόχους αποκατάστασης και θα ενημερώσει τους συγγενείς και τον ίδιο τον ασθενή για το τι είδους πρόγραμμα αποκατάστασης πρόκειται να ξεκινήσει.

    Τα προγράμματα αυτά αποκατάστασης είναι εξατομικευμένα και περιλαμβάνουν παθητικές και ενεργητικές κινήσεις, ασκήσεις διατήρησης και βελτίωσης εύρους κίνησης αρθρώσεων, παθητική ή υποβοηθούμενη κινητοποίηση, ενεργητικές ασκήσεις ισομετρικές, ισοτονικές και προοδευτικά αυξανόμενης αντίστασης, ασκήσεις βελτίωσης στάσης σώματος, εκπαίδευσης στατικής και δυναμικής ισορροπίας σε καθιστή και όρθια θέση, επανεκπαίδευση βάδισης και βελτίωση προτύπου βάδισης, αύξησης μυϊκής ισχύος και αντοχής, αερόβιες ασκήσεις, ασκήσεις βελτίωσης ιδιοδεκτικότητας, αδρής και λεπτής κινητικότητας άκρων και κινητικού συντονισμού του ασθενούς. Η ορθοστάτηση πραγματοποιείται με τη βοήθεια ανακλινόμενης κλίνης (tilttable), μηχανικού ορθοστάτη ή Arjo, ενώ σε παρετικούς μύες υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής νευρομυικού ηλεκτρικού ερεθισμού. ¨Όλα αυτά συνδυάζονται με τη λειτουργική επανεκπαίδευση στην εκτέλεση δραστηριοτήτων της καθημερινής ζωής (πχ προσωπική υγιεινή, πλύσιμο, ντύσιμο, χτένισμα, κλπ) με ή χωρίς τη χρήση βοηθητικών συσκευών ή μηχανημάτων.

    Ιδιαίτερα, σε ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα εφαρμόζεται αναπνευστική φυσιοθεραπεία για βελτίωση της αναπνευστικής λειτουργίας, της ενίσχυσης του βήχα και της παροχέτευσης των εκκρίσεων, ενώ παράλληλα ο ασθενής εκπαιδεύεται, όπως εφαρμόζεται σε όλους τους ασθενείς, στις αλλαγές θέσεων επί κλίνης και στις μεταφορές του από το κρεβάτι στο αμαξίδιο ή στη τουαλέτα ή στο γυμναστήριο.

    Σε ασθενείς με διαταραχές κατάποσης, οι παρεμβάσεις που πραγματοποιεί η ομάδα αποκατάστασης αποσκοπούν στην αντιμετώπιση και βελτίωση της δυσφαγίας και στην αποφυγή εισρόφησης. Προτείνει λοιπόν τη τοποθέτηση του ασθενούς στη κατάλληλη θέση και στάση στη κλίνη για ασφαλή κατάποση, τη τροποποίηση της σύστασης της τροφής σε μαλακή, υγρών με προσθήκη συμπύκνωσης και οπωσδήποτε προτείνει τη διενέργεια FEES (FlexibleEndoscopicEvaluationofSwallowing), που πραγματοποιείται από εξειδικευμένο ΩΡΛ, για την εκτίμηση της λειτουργικότητας του μηχανισμού της κατάποσης και την σύσταση του είδους της τροφής που είναι πιο ασφαλής για τον ασθενή.

    Σε ασθενείς με διαταραχές του λόγου και της κατανόησης-αντίληψης (αφασία, αλεξία, απραξία, δυσαρθρία, κλπ), η ομάδα μας ακολουθεί εξειδικευμένες τεχνικές αντιμετώπισης της αφασίας, με επικέντρωση της προσπάθειας στην κατανόηση, ανάγνωση, γραφή και εκφορά του λόγου, καθώς και στη διερεύνηση της παρουσίας γνωσιακών και λειτουργικών ελλειμμάτων, ψυχολογικών διαταραχών και διαταραχών συμπεριφοράς, με τη διενέργεια νευροψυχολογικών τεστ.

    Σε όλους εφαρμόζεται ψυχολογική υποστήριξη για τη διαχείριση άγχους, κατάθλιψης και διαταραχών συμπεριφοράς, ενώ ενθαρρύνεται ο ασθενής και το περιβάλλον του να συμμετέχει στο πρόγραμμα αποκατάστασής του με την υποστήριξη της οικογένειάς του, για να επιτύχει την κοινωνική του επανένταξη.

    Δίδεται μεγάλη έμφαση στη πρόληψη και αντιμετώπιση κατακλίσεων και από νωρίς ο ασθενής εκπαιδεύεται στη διαχείριση εντέρου και κύστεως, εφόσον είναι εφικτό. Επίσης, για τη πρόληψη και αντιμετώπιση της σπαστικότητας που μπορεί να εμφανισθεί μετά από ΑΕΕ ή ΚΕΚ, δίδονται οδηγίες για τη σωστή τοποθέτηση του κορμού και των πασχόντων μελών στη κλίνη του ασθενούς, καθώς και εφαρμόζονται νάρθηκες ηρεμίας στις επηρεασμένες αρθρώσεις για τη διατήρηση του εύρους κίνησης. Σε περιπτώσεις όπου έχει ήδη εγκατασταθεί σπαστικότητα, εκτός των ειδικών ναρθήκων ηρεμίας, εκτελούνται ενεργοπαθητικές διατατικές ασκήσεις για διατήρηση του εύρους κίνησης των αρθρώσεων και χορηγείται φαρμακευτική αγωγή με μπακλοφένη (Baclofen), ενώ σε πιο έντονη σπαστικότητα υπάρχει η δυνατότητα επιλεκτικής ενδομυϊκής έγχυσης βοτουλινικής τοξίνης (Botox, Dysport) για τη μείωση της μυϊκής υπερτονίας, τοπική μυοχάλαση, ελάττωση άλγους και βελτίωση της λειτουργικότητας του ασθενή.

    Σε όλη τη διάρκεια της νοσηλείας του, ο ασθενής, είναι σε συνεχή επιτήρηση των ζωτικών του λειτουργιών, λαμβάνει ανελλιπώς τη φαρμακευτική του αγωγή και η περιποίηση κατακλίσεων, ενδοφλέβιων ή άλλων γραμμών πραγματοποιείται καθημερινά, καθώς η νοσηλευτική υπηρεσία φροντίζει για την ασφαλή και αξιοπρεπή διαβίωση όλων των ασθενών, με την ορθή εκτέλεση και εφαρμογή των ιατρικών εντολών και των οδηγιών της ομάδας αποκατάστασης. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης από ξαφνική εμφάνιση κάποιας επιπλοκής ή νέας νόσου (πχ εμφράγματος μυοκαρδίου, επιληπτικών κρίσεων, νέου ΑΕΕ, κλπ), υπάρχει άμεση κινητοποίηση προσωπικού για τη σταθεροποίηση του ασθενούς και την ασφαλή μεταφορά του για την αντιμετώπιση του προβλήματός του σε ειδικό ιατρικό κέντρο ή νοσοκομείο, μετά από τη σύμφωνη γνώμη των συγγενών και του ασθενούς.

    Τέλος, πριν την έξοδο του ασθενούς από το νοσοκομείο και με τη βοήθεια των οικείων του διενεργείται κατ’ οίκον επίσκεψη μελών της ομάδας αποκατάστασης, προκειμένου να ελεγχθεί ο περιβάλλων χώρος και να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες, ώστε να προσαρμοσθεί η κατοικία στις ανάγκες του ασθενούς.

Features

  • Οι μεταβολές της διανοητικής κατάστασης των ασθενών που νοσηλεύονται στη μονάδα εντατικής θεραπείας.

  • Με τον όρο κατάγματα σπονδυλικής στήλης περιγράφονται τα κατάγματα των οστών της σπονδυλικής στήλης.

  • Η Εγκεφαλική Παράλυση (Cerebral Palsy), ή νόσος του Little, είναι πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.

  • Με τον όρο αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο περιγράφουμε το γεγονός της αιφνίδιας ανάπτυξης ενός νευρολογικού ελλείμματος